|
De
tijdelijke politietentoonstelling van 1960 - in de luisterrijke Stadsfeestzaal
van weleer – kreeg onverwacht een permanent staartje in de vorm van een
“Politiemuseum”. Gelukkig maar, want het museum bezit een unieke collectie
over de Antwerpse gemeentepolitie vanaf 1860. Misschien lijken of zijn niet alle
voorwerpen even waardevol, maar door hun authenticiteit en rijk verleden zijn ze
dat met de jaren wél geworden. Eén ding staat als een paal boven water: de
beschikbare ruimte is veel te klein voor de volledige verzameling. Het grootste
deel werd dan ook ondergebracht in kelders en magazijnen en de museumbezoeker
krijgt eigenlijk slechts “het topje van de ijsberg” te zien …
Waar vindt u het museum?
Het
museum bevindt zich op de 12de verdieping van het
Administratiecentrum – ook wel ‘politietoren’ genoemd – Oudaan 5,
2000 Antwerpen.
Hoe kunt u het museum bezoeken?
Het
museum is enkel toegankelijk na afspraak. Daarom maakt u best zo’n zestal
weken vooraf een telefonische afspraak met de conservator, de heer Fernand Van
Tichelen, op het nummer 03- 202.58.28.
Gezien
de kleine ruimte is het aan te raden om de groepen te beperken tot maximum 20
personen.
Het
museum is rolwagentoegankelijk, tevens beschikken we ook over een
gehandicaptentoilet.
De conservator-verteller …
P.R.-man bij uitstek:
De
huidige conservator Fernand Van Tichelen is, net zoals zijn voorgangers, een
politieman in hart en nieren én – zéér belangrijk - een fantastisch
causeur. Hij kan de collectie laten ‘spreken’ en er kleur en inhoud
aan geven. Hier wordt nog eens duidelijk dat ook de politie onlosmakelijk
verbonden blijft met het verleden. Het tijdsbeeld van vroeger wordt in het
museum trouwens bijzonder goed geëvoceerd door bureelmateriaal, uniformen,
gebruiksvoorwerpen en … zelfs een opgezet paard.
Kort overzicht van de
tentoonstelling:
De ingang van het museum wordt aangegeven met de typische
lichtbakens die vroeger aan de buitengevels van de politiecommissariaten hingen:
van de oude originele gaslantaarn, die ooit aan de buitendeur van het
‘bureel’ van de St.-Paulusplaats prijkte (de eerste wijk of
Schipperskwartier) tot de latere elektrische bakens – eerst in de Antwerpse
kleuren (rood/wit) en later in de uniforme blauwe politiekleur.
Wanneer
de bezoeker het museum binnengaat, wordt hij direct geconfronteerd met een
momentopname uit 1914. Hier staat de klok nog op 24 augustus 1914 en de eerste
luchtaanval op de Stadswaag in Antwerpen, met een 120 meter lange zeppelin, is
zonet achter de rug. De bezoeker stapt het ‘politiebureel’ binnen op het
moment dat de officier van wacht zijn proces-verbaal afwerkt. Er zijn (waren)
16 slachtoffers waarvan 8 dodelijke…
Langs
de uniformengalerij, waarvan het oudste uniform nog van 1861 dateert, wordt de
vestimentaire evolutie geïllustreerd tot de laatste veiligheidspakken, die
momenteel gedragen worden tijdens ordediensten.
In
de 2 grote vitrinekasten kan de bezoeker een uitgelezen collectie petten en
helmen bewonderen. Verder hangen er aan de muur statige portretten van
commissarissen en prachtige oude groepsfoto’s van agenten, officieren en
andere eenheden.
Alle
slag-, vuur- en speciale wapens die ooit in het Antwerpse politiekorps werden
gebruikt, liggen hier in gesloten glazen vitrines. Bovendien is er een uitgebreide collectie handboeien, van de
eerste zelfgemaakte exemplaren – menotten - tot de laatste snufjes. Daarnaast
stalt het museum nog een collectie verboden wapens en drugs tentoon.
Een
oude dienstfiets - ooit de trots van de vroegere rijwielbrigade – heeft een
ereplaats gekregen naast de voormalige motorfietsen van de mobiele brigade en de
verkeerspolitie.
Foto’s
herinneren aan de beginperiode van de politieschool, inmiddels omgedoopt tot
Politie Opleidings- Trainings- en Vormingscentrum Antwerpen VZW. (POTVA).
Naast
dit alles bevat het museum nog oude apparatuur uit de telecommandokamer,
zwaailichten, verkeersregelaars, insignes, armbanden, emblemen, penningen,
vlaggen, enz … Verder is er een uitgebreide verzameling boeken, wetteksten en
documenten, waarvan sommigen nog uit de tijd van de Franse Revolutie dateren.
Sympathisanten
die historische foto’s, voorwerpen of documenten met betrekking tot de
Antwerpse politie aan het museum willen schenken, zijn méér dan welkom
op bovengenoemd telefoonnummer!
Ontstaan:
In
1960 organiseerde het stadsbestuur de tijdelijke tentoonstelling “Antwerpen
1860-1960” waaraan alle stadsdiensten – dus ook de politie – deelnamen. De
politie “pakte” er uit met een verzameling levensgrote poppen in originele
uniformen vanaf 1861. Deze presentatie werd heel enthousiast onthaald bij de
Antwerpse bevolking en was het aarzelende begin van een prachtige verzameling
politieuniformen van 1839 tot nu. Commissaris Robert Vanderheyden die reeds
langer het idee koesterde om een definitief politiemuseum uit te bouwen, kreeg
van de hogere politieleiding een ruimte in het Administratiecentrum ter
beschikking. Er werd beroep gedaan op het ganse korps om de nodige
uitrustingstukken, portretten en documenten
te verzamelen.
Op
27 maart 1972 kon het museum officieel ingehuldigd worden door de minister van
Binnenlandse zaken, de heer Van Elslande, en burgemeester van Antwerpen, de heer
Lode Craeybeckx.
In
de periode van 1984 tot 1987 was het museum genoodzaakt om zijn deuren tijdelijk
te sluiten, wegens een forse uitbreiding van de afdeling verkeer. Sinds mei 1987
is de collectie opnieuw toegankelijk voor geïnteresseerden.
Het
museum kent tot hiertoe 3 conservators, de heren Henri van Emmelo, Gommaire Van
der Poel en Fernand Van Tichelen.
|
Politiemuseum
Administratiecentrum
Oudaan
Oudaan
5
2000
Antwerpen
Tel.:
03- 202.58.28
|
|